Myślisz, że to tylko zmęczenie? To mogą być pierwsze objawy wysokiego lub niskiego cukru we krwi

Większość osób słyszała określenia wysoki cukier i niski cukier, jednak niewiele naprawdę rozumie, czym różnią się te dwa stany i dlaczego oba mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Co więcej, objawy bywają mylone ze stresem, przemęczeniem, niewyspaniem albo zwykłym „gorszym dniem”.

To właśnie dlatego tak wiele osób przez długi czas ignoruje pierwsze sygnały ostrzegawcze organizmu.

W rzeczywistości zarówno hiperglikemia, czyli zbyt wysoki poziom glukozy we krwi, jak i hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom cukru, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Różnią się jednak przyczyną, przebiegiem oraz tym, jak szybko pojawiają się 

Czym jest hiperglikemia, czyli wysoki poziom cukru?

Hiperglikemia oznacza nadmierne stężenie glukozy we krwi. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości insuliny albo nie potrafi jej prawidłowo wykorzystywać. Taki stan często wiąże się z cukrzycą typu 2, insulinoopornością lub niewłaściwie kontrolowaną cukrzycą.

reklama

Najbardziej podstępne jest to, że wysoki poziom cukru zwykle rozwija się powoli. Objawy mogą narastać przez miesiące, a nawet lata, zanim ktoś zdecyduje się wykonać podstawowe badania.

Do najczęstszych objawów hiperglikemii należą:

• • silne i częste pragnienie,
• • częste oddawanie moczu, szczególnie w nocy,
• • przewlekłe zmęczenie,
• • senność po posiłkach,
• • nadmierny głód,
• • niewyraźne widzenie,
• • bóle głowy,
• • trudności z koncentracją,
• • wolniejsze gojenie ran,
• • częste infekcje,
• • suchość skóry,
• • ciemniejsze przebarwienia skóry na szyi lub pod pachami, które mogą świadczyć o insulinooporności.

Wiele osób tłumaczy te objawy stresem, przepracowaniem albo „wiekiem”. Tymczasem organizm często już wtedy wysyła wyraźne sygnały ostrzegawcze.

Nieleczona hiperglikemia może prowadzić do bardzo poważnych powikłań, takich jak:

reklama

• • uszkodzenie naczyń krwionośnych,
• • problemy z sercem,
• • uszkodzenie nerek,
• • pogorszenie wzroku,
• • neuropatia,
• • zwiększone ryzyko udaru i zawału.

Czym jest hipoglikemia, czyli niski poziom cukru?

Hipoglikemia oznacza zbyt niski poziom glukozy we krwi. Najczęściej mówi się o niej wtedy, gdy glikemia spada poniżej 70 mg/dl.

W przeciwieństwie do hiperglikemii objawy pojawiają się zwykle szybko i mogą być bardzo gwałtowne. Organizm zaczyna reagować niemal natychmiast, ponieważ glukoza jest podstawowym „paliwem” dla mózgu.

Hipoglikemia najczęściej występuje u osób chorujących na cukrzycę, szczególnie stosujących insulinę lub niektóre leki przeciwcukrzycowe. Może jednak pojawić się także u osób bez cukrzycy, na przykład po długim okresie bez jedzenia, bardzo intensywnym wysiłku fizycznym lub spożyciu dużej ilości alkoholu na pusty żołądek.

Najczęstsze objawy niskiego poziomu cukru to:

• • zimne poty,
• • drżenie rąk,
• • nagły i silny głód,
• • zawroty głowy,
• • osłabienie,
• • uczucie niepokoju,
• • kołatanie serca,
• • rozdrażnienie,
• • problemy z koncentracją,
• • niewyraźne widzenie,
• • ból głowy,
• • dezorientacja.

W cięższych przypadkach mogą pojawić się:

• • trudności w mówieniu,
• • zaburzenia świadomości,
• • drgawki,
• • utrata przytomności.

To stan, którego nie wolno lekceważyć. Ciężka hipoglikemia jest zagrożeniem życia i wymaga natychmiastowej pomocy.

Jak szybko odróżnić wysoki cukier od niskiego?

Choć niektóre objawy mogą się częściowo pokrywać, istnieją charakterystyczne różnice. Najpewniejszym sposobem rozpoznania jest jednak pomiar glukozy we krwi.

reklama

Wysoki poziom cukru	Niski poziom cukru
Rozwija się zwykle stopniowo.	Pojawia się zwykle nagle.
Często powoduje silne pragnienie.	Często powoduje drżenie i zimne poty.
Wiąże się z częstym oddawaniem moczu.	Może powodować nagły głód i kołatanie serca.
Daje uczucie przewlekłego zmęczenia.	Może wywoływać niepokój, drażliwość i dezorientację.
Częściej wiąże się z infekcjami, suchością skóry i wolniejszym gojeniem ran.	W ciężkich przypadkach może prowadzić do drgawek lub utraty przytomności.

Jakie badania warto wykonać?

W diagnostyce zaburzeń gospodarki cukrowej najczęściej wykonuje się:

• • glukozę na czczo,
• • hemoglobinę glikowaną HbA1c,
• • test obciążenia glukozą,
• • insulinę na czczo,
• • wskaźnik HOMA-IR,
• • regularne pomiary glukozy glukometrem lub systemem monitorowania.

Warto pamiętać, że insulinooporność może rozwijać się przez wiele lat bez wyraźnych objawów. W tym czasie organizm często produkuje coraz więcej insuliny, próbując utrzymać prawidłowy poziom cukru. Dopiero po czasie pojawiają się wyniki sugerujące stan przedcukrzycowy lub cukrzycę typu 2.

Kiedy należy pilnie zgłosić się do lekarza?

Nie należy ignorować objawów takich jak:

• • bardzo silne pragnienie,
• • nagłe osłabienie,
• • utrzymujące się niewyraźne widzenie,
• • częste oddawanie moczu,
• • drżenie i zimne poty,
• • omdlenia,
• • zaburzenia mowy,
• • drgawki,
• • utrata przytomności.

Jeśli pojawia się dezorientacja, utrata kontaktu, drgawki, trudności w mówieniu lub problemy z oddychaniem, należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Najważniejsze, co warto zapamiętać

Hiperglikemia i hipoglikemia to dwa zupełnie różne stany, choć oba dotyczą poziomu glukozy we krwi. Wysoki cukier zwykle rozwija się powoli i często pozostaje niezauważony przez długi czas. Niski cukier pojawia się szybciej i może gwałtownie zagrozić zdrowiu oraz życiu.

Organizm bardzo często wysyła sygnały ostrzegawcze dużo wcześniej, zanim rozwiną się poważne powikłania. Dlatego warto obserwować swoje ciało, wykonywać podstawowe badania i nie bagatelizować objawów, które powtarzają się regularnie.

Świadomość to pierwszy krok do profilaktyki i ochrony zdrowia.

Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W przypadku niepokojących objawów lub podejrzenia zaburzeń poziomu glukozy należy skontaktować się ze specjalistą.