Wysoki cholesterol – dlaczego nie daje objawów i dlaczego to właśnie czyni go tak niebezpiecznym?

W internecie można znaleźć setki grafik i postów opisujących rzekome objawy wysokiego cholesterolu: bóle głowy, zawroty głowy, senność, zimne poty, odbijanie czy problemy żołądkowe. Problem polega na tym, że większość tych informacji nie ma potwierdzenia w badaniach naukowych. W rzeczywistości wysoki cholesterol najczęściej nie powoduje żadnych odczuwalnych objawów. I właśnie dlatego jest tak groźny.

Lekarze od lat nazywają podwyższony poziom cholesterolu „cichym zabójcą”. Człowiek może czuć się doskonale przez wiele lat, podczas gdy w jego tętnicach stopniowo rozwija się miażdżyca. Dopiero gdy dochodzi do zwężenia naczyń krwionośnych lub ich całkowitego zamknięcia, pojawiają się poważne konsekwencje zdrowotne, takie jak zawał serca czy udar mózgu.

Czym właściwie jest cholesterol?

Cholesterol to substancja tłuszczowa niezbędna do życia. Organizm wykorzystuje ją do produkcji hormonów, witaminy D oraz budowy błon komórkowych. Problem pojawia się wtedy, gdy stężenie cholesterolu we krwi staje się zbyt wysokie.

Największe znaczenie kliniczne ma cholesterol LDL, często określany jako „zły cholesterol”. To właśnie jego nadmiar odkłada się w ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do powstawania blaszek miażdżycowych.

Z kolei cholesterol HDL, zwany „dobrym cholesterolem”, pomaga usuwać nadmiar cholesterolu z krwiobiegu i transportować go do wątroby.

Czy wysoki cholesterol daje objawy?

reklama

Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego oraz Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, podwyższony poziom cholesterolu sam w sobie zazwyczaj nie powoduje żadnych charakterystycznych objawów.

Nie istnieją naukowe dowody potwierdzające, że wysokiemu cholesterolowi regularnie towarzyszą:

• • odbijanie i gazy,
• • nieświeży oddech,
• • senność,
• • zawroty głowy,
• • bóle głowy,
• • zimne poty,
• • niewyraźne widzenie.

Objawy te mogą mieć wiele innych przyczyn, ale nie są uznawane za typowe symptomy podwyższonego poziomu cholesterolu.

Dlaczego więc ludzie odczuwają dolegliwości?

Ponieważ skutki wysokiego cholesterolu pojawiają się dopiero wtedy, gdy dochodzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych.

Przez lata cholesterol LDL może odkładać się w ścianach tętnic. Organizm reaguje stanem zapalnym, a z czasem tworzą się blaszki miażdżycowe zwężające światło naczyń.

Gdy przepływ krwi staje się ograniczony, mogą pojawić się objawy związane z konkretnym narządem.

Objawy powikłań wysokiego cholesterolu

Choroba wieńcowa

Jeżeli miażdżyca rozwija się w tętnicach serca, mogą wystąpić:

reklama

• • ból lub ucisk w klatce piersiowej,
• • duszność podczas wysiłku,
• • szybkie męczenie się,
• • spadek tolerancji wysiłku.

To nie jest objaw samego cholesterolu, lecz rozwiniętej choroby naczyń wieńcowych.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych

Zwężenie naczyń nóg może powodować:

• • ból łydek podczas chodzenia,
• • konieczność częstego zatrzymywania się,
• • uczucie zimnych stóp,
• • gorsze gojenie ran.

Udar mózgu

Jeżeli miażdżyca dotyczy tętnic zaopatrujących mózg, może dojść do udaru.

Objawy alarmowe obejmują:

• • nagłe osłabienie jednej strony ciała,
• • zaburzenia mowy,
• • opadanie kącika ust,
• • nagłe zaburzenia widzenia,
• • problemy z równowagą.

Zawał serca

Jednym z najgroźniejszych następstw wysokiego cholesterolu jest zawał mięśnia sercowego.

Objawy mogą obejmować:

• • silny ból w klatce piersiowej,
• • promieniowanie bólu do ramienia, pleców lub żuchwy,
• • duszność,
• • nudności,
• • zimne poty.

reklama

Co mówią badania naukowe?

Dowody naukowe dotyczące wpływu cholesterolu na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych należą do najmocniejszych w całej medycynie.

Ogromna metaanaliza obejmująca ponad 170 tysięcy pacjentów przeprowadzona przez Cholesterol Treatment Trialists' Collaboration wykazała, że obniżenie stężenia LDL o około 1 mmol/l zmniejsza ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych o około 20–25%.

Z kolei badanie INTERHEART, przeprowadzone w 52 krajach świata, wykazało, że zaburzenia lipidowe należą do najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka zawału serca.

Wieloletnie obserwacje populacyjne, takie jak słynne Framingham Heart Study, jednoznacznie potwierdziły związek między wysokim LDL a zwiększonym ryzykiem choroby wieńcowej, udaru i przedwczesnego zgonu.

Jak sprawdzić poziom cholesterolu?

Jedyną wiarygodną metodą jest wykonanie lipidogramu, czyli badania krwi obejmującego:

• • cholesterol całkowity,
• • LDL,
• • HDL,
• • trójglicerydy.

Badanie jest proste, tanie i dostępne praktycznie w każdym laboratorium.

Ponieważ wysoki cholesterol zwykle nie daje objawów, regularna kontrola jest kluczowa nawet u osób, które czują się całkowicie zdrowe.

Najważniejszy wniosek

Jeżeli czekasz na objawy wysokiego cholesterolu, możesz czekać zbyt długo.

Współczesna medycyna jest zgodna: podwyższony cholesterol najczęściej nie boli, nie powoduje zawrotów głowy, nie wywołuje problemów żołądkowych i nie daje wyraźnych sygnałów ostrzegawczych. Jego niebezpieczeństwo polega właśnie na tym, że przez lata rozwija się po cichu.

Dlatego eksperci na całym świecie zalecają regularne wykonywanie lipidogramu, zdrową dietę, aktywność fizyczną, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz leczenie farmakologiczne wtedy, gdy jest ono wskazane.

Nie badaj objawów. Badaj cholesterol. To właśnie wyniki krwi, a nie samopoczucie, pokazują prawdziwy stan Twojego układu krążenia.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W przypadku niepokojących objawów lub wątpliwości dotyczących wyników badań skonsultuj się ze specjalistą.